بر اساس اطلاعات مندرج در جدول شماره (1)، مجموع کالای حمل شده (بر حسب درون و برون استانی) استان گیلان در سال 91، 8637 هزار تن بوده که از این مقدار، 30 درصد سهم مبادلات درون استانی و 70 درصد، سهم مبادلات برون استانی می باشد. مجموع کالای حمل شده (بر حسب درون و برون استانی) کل کشور در سال 91، 374502 هزار تن بوده که از این مقدار، 29 درصد سهم مبادلات درون استانی و 71 درصد، سهم مبادلات برون استانی می باشد.

سهم مبادلات کالایی درون استانی گیلان از درون استانی کشور و برون استانی گیلان از برون استانی کشور در سال 91، بترتیب، 2.35 و 2.29 درصد و همچنین سهم مبادلات کالایی استان از کل مبادلات کالایی کشور در سال 91، 2.31 درصد می باشد.

با نگاهی به اطلاعات مقاطع زمانی سال های 84، 88 و 91، مشاهده می گردد که سهم مبادلات کالایی استان از کل کشور، هرچند از 2.9 درصد سال 84، به 3.4 درصد سال 88 ارتقاء یافته، اما بنابه دلایلی(که در مباحث بعدی ارائه خواهد شد)، این سهم در سال 91 به 2.3 درصد تنزل یافته است.

روند تغییرات مبادلات کالایی استان حاکی از آن است که طی دوره 88-84 سهم مبادلات درون استانی، برون استانی و کل مبادلات استان گیلان از کشور، به ترتیب به میزان 0.4 ، 0.6 و 0.5 درصد افزایش یافته است. همچنین متوسط رشد سالیانه مبادلات درون استانی، برون استانی و کل مبادلات استان گیلان، طی دوره مورد نظر به ترتیب، 12 درصد، 11.9 درصد و 11.9 درصد بوده است. این درحالی است که متوسط رشد سالیانه  مبادلات درون استانی، برون استانی و کل مبادلات کشور به ترتیب 7.5 درصد، 7.1 درصد و 7.2 درصد بوده است. بعبارتی مبادلات کالایی استان گیلان نسبت به کشور، رشد چشمگیر تری داشته است. بطوریکه سرعت افزایش مبادلات درون استانی، برون استانی، و کل مبادلات استان نسبت به کشور، بترتیب به میزان 4.5 درصد، 4.8 درصد و 4.7 درصد بیشتر بوده است. 

روند تغییرات مبادلات کالایی استان حاکی از آن است که طی دوره 91-88 سهم مبادلات درون استانی، برون استانی و کل مبادلات استان گیلان از کشور، به ترتیب به میزان 0.4 درصد، 1.5 درصد و 1.1 درصد کاهش یافته است. همچنین متوسط رشد سالیانه مبادلات درون استانی، برون استانی و کل مبادلات استان گیلان، طی دوره مورد نظر به ترتیب، 5.7- درصد، 10.4- درصد و 9.1- درصد بوده است. این درحالی است که متوسط رشد سالیانه  مبادلات درون استانی، برون استانی و کل مبادلات کشور به ترتیب 0.4- درصد، 6 درصد و 4 درصد بوده است. بعبارتی مبادلات کالایی استان گیلان نسبت به کشور، کاهش چشمگیری داشته است.

روند تغییرات مبادلات کالایی استان حاکی از آن است که طی دوره 91-84 سهم مبادلات درون استانی، برون استانی و کل مبادلات استان گیلان از کشور، به ترتیب به میزان 0.004 ، 0.9- و 0.6- درصد تغییر یافته است. همچنین متوسط رشد سالیانه مبادلات درون استانی، برون استانی و کل مبادلات استان گیلان، طی دوره مورد نظر به ترتیب، 4 درصد، 1.7 درصد و 2.4 درصد بوده است. این درحالی است که متوسط رشد سالیانه  مبادلات درون استانی، برون استانی و کل مبادلات کشور به ترتیب 4 درصد، 6.7 درصد و 5.8 درصد بوده است. بعبارتی مبادلات درون استانی استان گیلان نسبت به کشور، رشد برابر، اما مبادلات برون استانی، رشد نازلتری را در مقایسه با کشور تجربه نموده است. بطوریکه سرعت افزایش مبادلات برون استانی استان گیلان، نسبت به کشور، به میزان 5 درصد، کمتر بوده است. 

نتیجه گیری:

  1. سهم مبادلات کالایی درون استانی نسبت به برون استانی گیلان، در سال 91، 30 به 70 بوده، در حالیکه این نسبت برای کشور 29 به 71 می باشد. بعبارتی الگوی مبادلاتی استان نسبتاً شبیه کشور است.
  2. سهم مبادلات کالایی برون  استانی گیلان از کل کشور طی دوره 91-84 به میزان 0.9 درصد کاهش یافته است.
  3. متوسط رشد سالیانه مبادلات کالایی برون استانی گیلان طی دوره 91-84، 1.7 درصد و برای کشور 6.7 درصد بوده است (به میزان 5 درصد کمتر).
  4. متوسط رشد سالیانه مبادلات کالایی استان گیلان طی دوره 91-84، 2.4 درصد و برای کشور 5.8 درصد بوده است (به میزان 3.4 درصد کمتر).

با توجه به نتایج آماری فوق و روند نزولی جایگاه مبادلات کالایی استان در کشور، لازم است تا دلایل و آسیب های این روند شناسایی و راهکارهای عملی طراحی و اجرا گردد

جدول شماره 1 : میزان کالای حمل شده بر حسب درون و برون استانی طی دوره 91 - 84 (هزارتن)

 

مقادیر و شاخصها

84

درصد به کل

سهم استان از کشور

88

درصد به کل

سهم استان از کشور

91

درصد به کل

سهم استان از کشور

درون استانی گیلانی

1961

27

2.3

3081

27

2.8

2585

30

2.35

درون استانی کشور

83470

33

-

111337

33

-

109841

29

-

برون استانی گیلان

5368

73

3.2

8416

73

3.8

6053

70

2.29

برون استانی کشور

168598

67

-

222068

67

-

264662

71

-

جمع استان

7329

100

2.9

11496

100

3.4

8637

100

2.31

جمع کشور

252068

100

-

333405

100

-

374502

100

-

 جدول شماره 1: ادامه ...

 

تغییرات 88-84(درصد)

تغییرات 91-88(درصد)

تغییرات 91-84(درصد)

درصد به کل

سهم استان از کشور

متوسط رشد سالیانه

درصد به کل

سهم استان از کشور

متوسط رشد سالیانه

درصد به کل

سهم استان از کشور

متوسط رشد سالیانه

درون استانی گیلانی

0.04

0.4

12.0

3.1

-0.4

-5.68

3.2

0.004

4.0

درون استانی کشور

0.28

-

7.5

-4.1

-

-0.45

-3.8

-

4.0

برون استانی گیلان

-0.04

0.6

11.9

-3.1

-1.5

-10.40

-3.2

-0.897

1.7

برون استانی کشور

-0.28

-

7.1

4.1

-

6.02

3.8

-

6.7

جمع استان

0.00

0.5

11.9

0.0

-1.1

-9.09

0.0

-0.601

2.4

جمع کشور

0.00

-

7.2

0.0

-

3.95

0.0

-

5.8