« سیمای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان گیلان»

تهیه کننده: علیرضا نوروزی

 

v موقعیت جغرافیایی استان گیلان

استان گیلان، یکی از استانهای شمالی کشور بوده و مساحت آن 14042 کیلومتر مربع می باشد. این استان در 36 درجه و34 دقیقه طول شرقی از نصف النهار قرار گرفته است. آب و هوای استان معتدل می باشد که ناشی از تاثیر آب وهوای کوهستانی البرز و دریای خزر است. بدلیل همجواری با دریای خزر منطقه ای با رطوبت زیاد بوده و رطوبت نسبی آن بین 40 تا 100 درصد است. بیشترین ریزش باران در شهر بندرانزلی و حداقل بارش در حوالی رودبار، لوشان و منجیل صورت می پذیرد. گیلان از شمال به دریای خزر و کشورهای روسیه، جمهوری آذربایجان، ترکمنستان و قزاقستان، ازغرب به استان اردبیل، از جنوب به استان زنجان و قزوین، و از شرق به استان مازندران محدوداست. براساس آخرین تقسیمات سیاسی جغرافیایی و سرشماری سال 1385 این استان دارای  16 شهرستان؛ 43  بخش؛ 49  شهر؛ 109دهستان و 2694 آبادی دارای سکنه؛ و 241 آبادی بدون سکنه دائمی و فصلی است.

 

 

 

 

 

 

 


 

v   شاخص های جمعیت، اشتغال و تولید استان

   براساس سرشماری سال 1385، 2404861 نفردر گیلان زندگی می کنند.

   49.8 درصد را مردان و 50.2 درصد را زنان تشکیل می دهند.

   درکل 4/3 درصد جمعیت کشورساکن گیلان اند.

   متوسط رشد سالانه جمعیت 70/0 درصد می باشد.

   تراکم نسبی جمعیت دراستان 171 نفر است و از این نظر رتبه دوم را در کشور دارد.

   بعد خانوار استان 4.03 نفراست و از این نظر رتبه سی ام را در کشور دارد.

   نسبت شهر نشینی 53.88 درصد و روستا نشینی 46.12 درصد می باشد.

   83.1 درصد از جمعیت 6 ساله وبیشتر با سواد هستند.

   نرخ باسوادی در مناطق شهری 88.9 و درمناطق روستایی 75.09 درصد می باشد.

   نرخ بیکاری در استان بر اساس سرشماری 14.94درصد است.

    کل جمعیت فعال استان در سال 1385 بالغ بر 9/870 هزار نفر می باشد. به طوری که حدود 5/697 هزار نفر از آنان متعلق به مردان و 4/173 هزار نفر نیز متعلق به زنان است.

   نرخ مشارکت اقتصادی در جمعیت ده ساله و بیشتر 4/41 درصد، برای مردان 8/66 درصد و برای زنان 16.4 درصد می باشد.

   جمعیت شاغل استان 8/740 هزار نفر بوده و متوسط سالانه خالص مشاغل ایجاد شده در بازه زمانی 1375تا 1385 برابر با 9/10 هزار نفر در سال می باشد.

   میزان تولید ناخالص داخلی استان در سال 86، 62886 میلیارد ریال می باشد که با سهم 2.1 درصدی از کشور، در بین استان ها در مکان یازدهم قرار دارد.

   متوسط نرخ رشد اقتصادی سالیانه استان طی دوره 86-79، 5.2 درصد می باشد.

   سهم اشتغال بخش کشاورزی، 2/23 درصد(سال 85)، و سهم ارزش افزوده آن 4/12 درصد(سال 86)؛ سهم اشتغال بخش صنعت، 5/13 درصد و سهم ارزش افزوده آن 8/9 درصد؛ سهم اشتغال بخش ساختمان، 9/9 درصد و سهم ارزش افزوده آن 5/11 درصد می باشد. همچنین در بخش عمده‌فروشی، خرده‌فروشی و تعمیرات، سهم اشتغال 6/15 درصد و سهم ارزش افزوده آن 21 درصد است.

   براساس شاخص‌های قدرت انتشار و حساسیت که بیانگرجایگاه برتر و توانایی بالاتر بخش های اقتصادی در درونی کردن نظام تولید و فرآیند تولیدی هستند، بخش های "کشاورزى، شکار و جنگلدارى"، "صنعت- ساخت"، "تأمین برق، گاز و آب" و "حمل و نقل و انباردارى و ارتباطات" ، بخش‌های استراتژیک محسوب می شوند و در خلال تولید خود قادرند هم بخش های پسین و هم بخش های پیشین را به تحرک وادارند.

   درخصوص شاخص نسبت صادرات به ارزش افزوده، بیشترین نسبت متعلق به بخش "صنعت-ساخت" می باشد.

v   مزیت‌های جغرافیایی اقتصادی استان

   برخورداری از موقعیت ممتاز جغرفیایی و قرار گرفتن در مسیر کریدور نوستراک.

   همجواری با کشورهای آسیای میانه از طریق خاکی و آبی.

   برخورداری از منابع طبیعی،  جنگلهای انبوه و اقلیم مستعد،  خاک حاصلخیز کشاورزی؛ و تالاب منحصر بفرد انزلی و سواحل زیبای دریایی.

   جاری بودن رودخانه های دائمی و پرآب سفیدرود، پل رود، کرگانرود، شفارود و ...

   وجود تنها منطقه آزاد تجاری - صنعتی شمال کشور (بندرانزلی) ، بازارچه مرزی و منطقه ویژه اقتصادی در آستارا و لاهیجان .

     قطب تجاری و کشاورزی از دیرباز تاکنون.

     آب و هوای معتدل و طبیعت زیبا.

     دسترسی دریائی به بنادر آستراخان و لاگان روسیه.

     کوتاهی مسیر حمل و نقل از طریق گیلان.

v   مزیت های تولیدی اقتصادی استان

     کسب مقام هفتم شاخص وضعیت فضای کسب و کار در بین 31 استان کشور در سال 90.

     یکی از قطبهای صنعتی کشور، بویژه در صنایع تبدیلی کشاورزی و دریایی و صنایع دارویی و سلولزی و نساجی (جزو ده استان اول کشور).

     برخورداری از مواد اولیه برای توسعه صنایع تبدیلی.

      وجود صنایع بزرگ همچون کاغذ و نساجی و فولاد.

     وجود شهرکها و نواحی صنعتی در نقاط مختلف استان.

     وجود اراضی کشاورزی مرغوب درسطح استان.

     امکان دستیابی آسان به محصولات کشاورزی بعنوان مواداولیه صنایع جانبی وتبدیلی.

     داشتن اقلیم مساعد برای کاشت، داشت و برداشت انواع محصولات کشاورزی دریک سال زراعی و امکان تولید انواع محصولات کشاورزی باتوجه به تنوع آب وهوایی استان.

     امکان تولید محصولات باغی مرغوب و باکیفیت بالا و دارای قابلیت صادراتی( کیوی، چای ، مرکبات ).

     وجود شرکت های سهامی کشت و صنعت و دامپروری سفید رود و کرم ابریشم  بعنوان مراکز عمده کشاورزی.

     تنوع اقلیمی و شرایط اکولوژیکی ومنابع غنی آبهای سطحی وپوشش گیاهی .

      نیروی کار ماهر، تحصیل کرده، آماده کار و ارزان در بخشهای مختلف .

     وجود منابع انرژی مصرفی ارزان نظیر آب، برق، گاز و ...

v       مزیت‌های تجاری خدماتی استان

     وجود ستاد جذب سرمایه گذاری در استان.

     طرح در شرف احداث نمایشگاه دائمی عرضه خدمات و کالا.

     پروژه احداث پایانه صادراتی گل و گیاه.

     برخورداری از شبکه وسیع مؤسسات مالی، پولی و اعتباری (دولتی و خصوصی)

     وجود تشکلهای دولتی و خصوصی در حوزه خدمات بازرگانی و اقتصادی نظیر اتاق بازرگانی و صنایع و معادن، خانه صنعت، اتاق تعاون، اتحادیه تعاونی های مرزنشینان، شرکت سهامی سرمایه گذاری سهام عدالت، انجمن مدیران صنایع و ...

      وجود دو گمرک در انزلی و آستارا و همچنین گمرک فرودگاه بین المللی سردار جنگل رشت.

     برخورداری از سیلوها، انبارها و سردخانه های مناسب.

     امکان واگذاری زمین برای سرمایه گذاری فعالیتهای اقتصادی.

     امکان دسترسی به بازار 500 میلیون نفری کشورهای آسیای میانه و قفقاز.

      تسهیلات ارزی و ریالی برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی در بخشهای مختلف اقتصادی.

     پشتیبانی و مساعدت در راستای اخذ مجوزهای لازم و مورد نیاز سرمایه گذاران.

     کمک در استقرار واحدها درشهرک ها و نواحی صنعتی استان.

     دارا بودن نیروی کار ماهر و متخصص.

     ارائه مشاوره های لازم در زمینه های مختلف.

     وجود منابع معدنی و نیمه صنعتی.

     ایجاد تسهیلات لازم در ترانزیت و حمل ونقل داخلی و خارجی کالاهای تولیدی، مواد خام و کالاهای نیمه ساخته.

     ایجاد زمینه مناسب جهت همکاری تشکل های دولتی وخصوصی در حوزه خدمات بازرگانی و اقتصادی نظیر اتاق بازرگانی و صنایع و معادن، خانه صنعت، اتحادیه بازرگانان، اتحادیه تعاونی های مرزنشینان، انجمن مدیران صنایع با سرمایه گذاران.

     همجواری با بنادرآستراخان، لاگان و ماخاچ قلعه(روسیه)، بنادر کراسنودسک و بکتاش (ترکمنستان)، بندر اکتائو (قزاقستان) و بندر باکو (آذربایجان)

v       مزیت‌های زیرساختی استان

     وجود 4 نیروگاه برق لوشان و رشت و نیروگاه آبی و بادی منجیل و شبکه های وسیع توزیع و انتقال برق در استان، بطوریکه استان گیلان با دارا بودن 4.5 درصد ظرفیت تولید برق کشور صادر کننده برق به سایر استان ها می باشد.

     وجود خط لوله انتقال گاز 42 اینچی که تامین کننده مناسبی برای مصارف خانگی، صنعتی و تجاری استان می باشد.

     مخازن ذخیره سوخت تا 200 میلیون لیتر، نفت سفید، بنزین و نفت گاز جهت سوخت رسانی به گیلان، اردبیل و غرب مازندران.

     برخورداری از شبکه های وسیع حمل و نقل جاده ای درون استانی.

     وجود بازارچه مشترک مرزی با کشور جمهوری آذربایجان. 

     وجود دانشگاهها و مراکز آموزش فنی و حرفه ای و مؤسسات تحقیقاتی صنعتی و کشاورزی تأمین کننده نیروی انسانی ماهر و متخصص در استان.

     اجرای برنامه اتوماسیون اداری و ایجاد ساختار فیزیکی و سخت افزاری لازم برای توسعه تکنولوژی اطلاعات در مرکز استان.

     وجود بزرگراه قزوین- رشت (و طرح توسعه آن به آزاد راه) و ادامه آن به انزلی و آستارا جهت توسعه محورهای مواصلاتی به ترکیه و اروپا و همچنین جمهوری آذربایجان و قفقاز.

     طرح احداث راه آهن قزوین- رشت- بندرانزلی، به طول 205 کیلومتر  و با ظرفیت حمل بار سالانه 9 میلیون تن، که حدود 42 درصد آن تاکنون احداث شده و قرار است تا سال 94 به خط ریلی جمهور آذربایجان متصل گردد.

     وجود فرودگاه بین المللی سردار جنگل رشت با یک باند 45 متری به طول 2950 متر که با اجرای طرح توسعه فرودگاه، امکان فرود هواپیماهای پهن پیکر ایرباس نیز فراهم می گردد.

     امکانات بندری و کشتیرانی تجاری در منطقه انزلی، بطوریکه این بندر با ظرفیت پذیرش کالا به میزان 11 میلیون تن در سال(و قابلیت ارتقای آن به 20 میلیون تن با اجرای طرح توسعه) و هچنین وجود تجهیزات مدرن بارگیری و تخلیه، انبارها و سیلو، بزرگ ترین بندر حاشیه دریای خزر و سومین بندر بزرگ ایران می باشد.

     طرح احداث بندر کاسپین در محدوده منطقه آزاد تجاری- صنعتی انزلی با ایجاد بندری عظیم و مدرن از نسل سوم بنادر .

     طرح احداث راه آهن رشت- ساری.

     طرح احداث بزرگراه نوار جنوبی دریای خزر(گیلان- مازندران).

 

v       ویژگی ها و قابلیت های استان در بخش کشاورزی، آب و منابع طبیعی

     ظرفیت منابع آبهای سطحی استان گیلان در حدود 9100 میلیون مترمکعب برآورد گشته که از این حجم آبهای سطحی، 3131 میلیون مترمکعب آب به وسیله تاسیسات آبی موجود مهار و 5969 میلیون مترمکعب آب باقیمانده نیز بدون استفاده از دسترس خارج و به دریا ریخته می شود.

     نسبت حجم آب‌ مهار شده به ‌ظرفیت آب‌های‌ سطحی 34% و نسبت حجم آب ‌تخلیه ‌شده به‌ ظرفیت آب‌های زیرزمینی نیز 86% می باشد.

     از کل مساحت استان گیلان حدود 30 درصد را اراضی کشاورزی ، 18.3 درصد را مراتع و 40 درصد را جنگل تشکیل می دهد و با دارا بودن 30 درصد کاربری کشاورزی نسبت به کل وسعت استان، رتبه چهارم را در بین استان های کشور دارا می باشد.

      استان گیلان از قطب های مهم کشاورزی کشور است که مجموع اراضی کشاورزی آن حدود 430000 هکتار(313000 هکتار زراعی و 117000 هکتار باغی) می باشد. سطح زیر کشت آبی استان 266700 هکتار و دیم 163300 هکتار است.

     سهم ارزش افزوده بخش کشاورزی در تولید ناخالص داخلی استان حدود 20 درصد است در حالیکه این سهم در کشور 11 درصد می باشد.

     47 درصد جمعیت شاغل در استان گیلان ، در بخش کشاورزی فعالیت می کنند که 22 درصد بالاتر از میانگین کشور است.

     استان گیلان در میزان سطح زیر کشت محصولات کشاورزی رتبه چهارم کشور را دارا است.

     در زیربخش زراعت و باغبانی، در تولید محصول چای، فندق و بادام زمینی رتبه اول، تولید برنج رتبه دوم، زیتون رتبه سوم، مرکبات رتبه پنجم، و توت نوغان رتبه اول را در کشور دارا می باشد.

      در زیربخش محصولات دامی در تعداد جمعیت گاو بومی ، طیور بومی و سایر ماکیان، تولید عسل به ازای هر کلنی رتبه اول را در کشور دارد. همچنین در بهبود مدیریت و طرح اصلاح نژاد گوسفند و بز ، شاخص تولید صنعتی در طیور و سرانه مصرف شیر حائز رتبه اول می باشد.

     استان گیلان حدود 3 درصد از تولید بخش کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده است.

     مزیت های استان در بخش کشاورزی عبارتند از؛

    وجود اراضی کشاورزی مرغوب درسطح استان.

     ظرفیت بالای تولید سالانه در استان.

    موقعیت ممتاز طبیعی وقابلیت زیست محیطی، مجاورت بادریا ودیگر اکوسیستم های باارزش.

     تنوع اقلیمی و شرایط اکولوژیکی ومنابع غنی آبهای سطحی وپوشش گیاهی.

    داشتن اقلیم مساعد برای کاشت، داشت و برداشت انواع محصولات کشاورزی دریک سال زراعی.

    امکان تولید انواع محصولات کشاورزی باتوجه به تنوع آب و هوایی استان.

    امکان تولید محصولات باغی مرغوب و باکیفیت بالا و دارای قابلیت صادراتی( نظیر کیوی، چای ، مرکبات ).

    وجود شرکت های سهامی کشت وصنعت و دامپروری سفید رود و کرم ابریشم  بعنوان مراکز عمده کشاورزی.

    وجود نیروی کار مستعد وفراوان بخصوص جوانان تحصیلکرده کشاورزی.

    امکان دستیابی آسان به محصولات کشاورزی بعنوان مواداولیه صنایع جانبی وتبدیلی.

    استان گیلان در اکثر محصولات استراتژیک حائز رتبه برتر در سطح کشور می باشد که به مواردی از آنها اشاره می شود :

محصول

میزان تولید

سهم(درصد)

رتبه کشوری

شلتوک برنج

1037 هزار تن (معادل720 تا 730 هزار تن برنج سفید)

37.6

دوم

چای

170 هزار تن

92.1

اول

فندق

13 هزار تن

76.2

اول

بادام زمینی

8.6 هزار تن

90

اول

زیتون

12 هزار تن

-

سوم

توت نوغان

110 هزار تن

-

اول

نوغان

-

65

اول

جوجه یکروزه

245000 هزار قطعه (سالانه)

-

سوم

مرغ اجداد خطD

80 هزار قطعه

33

دوم

مرغ مادر

-

10

دوم

مرغ گوشتی

-

4.8

پنجم

عسل

33  هزار تن

-

پنجم

پرورش دام بومی

420 هزار راس

-

اول

گوشت قرمز

33 هزار تن

-

دوازدهم

شیر

332 هزار تن

-

دوازدهم

کیوی

70 هزار تن

-

اول

مرکبات

130 هزار تن

-

پنجم

محصولات آبزی پروری

47 هزار تن

 

دوم

 
 

v       جاذبه های گردشگری استان

   تالاب بین المللی بندر انزلی

  یکی از بی نظیرترین جلوه های خلقت در دنیاست. این تالاب با جزایر زیبا و نیزارهای انبوه و مناطق پوشیده از گل نیلوفر آبی، مأمنی مناسب برای پرندگان بومی و مهاجر میباشد.

    تالاب استیل آستارا

     این تالاب در 8/3 کیلومتری آستارا و ارتفاع آن از سطح دریا 69/4 متر میباشد. به علت داشتن امنیت و کم عمق شدن این تالاب برای پرندگان آبی مهاجر مناسب است. این تالاب جزو 72 منطقه ی نمونه ی گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری میباشد.

                   موزه میراث روستایی گیلان

     در دل طبیعت جنگلی سراوان،روستاهای گیلان را با همان حال و هوای سرشار از صفا ،محبت ،دوستی و انسانیت در برابر دیدگانتان قرار گرفته و این گذشته ی پرخاطره و پر تجربه را در موزه ی میراث روستایی کیلان حفظ نموده ایم تا پیوند دهنده ی نسل گذشته و حال و معرف گوشه ای از فرهنگ و تاریخ گیلان عزیزمان باشد.

   بام سبز و تله کابین لاهیجان

     در ضلع جنوب شهر لاهیجان و مشرف به استخر و آبشار شیطان کوه بام سبز و تله کابین لاهیجان قرار دارد. بام سبز مسطح و دارای مغازه های صنایع دستی و فروشگاه مواد غذایی و پارکینگ است. سایت حرکت تله کابین در این محل قرار دارد.

 

      آرامگاه میرزا کو چک جنگلی

میرزا در سال 1260 هجری شمسی در رشت چشم به جهان گشود.نامش یونس بود. او فرزند میرزا بزرگ بود و به همین علت به او میرزا کوچک میگفتند. میرزا کوچک خان جنگلی بانی نهضت جنگل بود که در تاریخ 1293 ه ش آغاز شد محل دفن میرزا در گلزار سلیمانداراب می باشد .

   بقعه شیخ زاهد گیلانی

     این بقعه در قریه شیخانور یا شیخانه بر بر سر راه لاهیجان و لنگرود واقع شده است و مدفن شیخ زاهد تاج الدین ابراهیم گیلانی از معاریف و دراویش بزرگ و از اساتید شیخ صفی الدین اردبیلی است.بقعه شیخ زاهد گیلانی تحت شماره 822 ثبت آثارملی ایران است.

 

   قلعه رودخان

     قلعه رودخان یکی از با شکوه ترین بناهای تاریخی گیلان زمین است. این دژ بر فراز کوه و در 25 کیلومتری جنوب غرب شهر فومن در محدوده دهستان گوراب پس، از توابع بخش مرکزی شهرستان فومن قرار دارد. قلعه رودخان به دلیل اهمیت واعتبارتاریخی، معماری، هنری، نظامی، و وسعت قابل توجه، در تاریخ 30/5/1354 به شماره 1546 درفهرست آثارملی ایران به ثبت رسیده است.

 

   شهر تاریخی ماسوله

شهر تاریخی ماسوله با مساحتی حدود 16 هکتار در غربی ترین منطقه گیلان ، جنوب غربی رشت و 25 کیلومتری غرب فومن واقع شده است. ارتفاع آن از سطح دریا 1050 متر میباشد. شهر ماسوله با  شماره 1090 جزء آثار ملی ایران توسط سازمان میراث فرهنگی ثبت گردیده است.

 

   آرامگاه آقا سید جلاالدین اشرف

آرامگاه سید جلاالدین اشرف در مرکز شهر آستانه اشرفیه واقع شده است. آقا سید جلاالدین اشرف از اولاد امام هفتم شیعیان و برادر امام رضا (ع) میباشد.

 

   موزه و آرامگاه "کاشف السلطنه"

موزه و آرامگاه محمد میرزا قوانلو، معروف به"کاشف السلطنه" به عنوان یکی از جاذبه های گردشگری لاهیجان به شمار می آید. چای برای اولین بار توسط کاشف السلطنه از هند به ایران آورده شد.

 

v       ویژگی ها و قابلیت های استان در بخش صنعت و معدن

صنعت گیلان دارای پیشینه طولانی و پر فراز و نشیب می باشد و سابقه صنعت در این استان که با صنایع ابریشم کشی و چای به مرحله جدید وارد شده به بیش از یک قرن می رسد. در دوره هایی بواسطه تمرکز صنایع عظیم نساجی در آن بعنوان قطب این بخش شناخته می شد و هم اکنون در حال حرکت به سوی توسعه اکثر گروههای صنعتی البته بر پایه مزیت ها و اولویت های استانی می باشد.

برطبق آخرین اطلاعات موجود؛

   استان گیلان در زمینه طرحهای صنعتی در دست اجراء با پیشرفت فیزیکی بیش از 5 درصد رتبه نهم کشوری ، تعداد واحدهای صنعتی رتبه هفتم  ، میزان اشتغال موجود در بخش صنعت رتبه نهم و از لحاظ شاخص توسعه یافتگی صنعتی که مهمترین شاخص در زمینه وضعیت صنعت کشور می باشد ، رتبه سیزدهم را دارا می باشد.

    میزان سرمایه گذاری صنعتی انجام شده در استان گیلان در دوران دولت نهم 14500 میلیارد ریال بوده که این میزان در مقایسه با مدت مشابه قبلی بیش از 700 درصد رشد داشته است. همچنین میزان صدور مجوزهای تاسیس صنعتی در استان گیلان در دوران دولت نهم به 5900 فقره رسیده که در مقایسه با مدت مشابه قبلی 53 درصد رشد داشته و میزان برآورد سرمایه گذاری این مجوزها نیز  560 درصد افزایش داشته است.

   در دوران دولت نهم واحدهای مهم و مطرحی همانند چندین واحد بزرگ تولید فولاد، محصولات دارویی، صنایع چاپ و بسته بندی، سیمان، محصولات نساجی و صنایع غذایی در استان گیلان راه اندازی شده و عملیات اجرایی طرحهای مهم دیگری نیز در زمینه تولید محصولات مختلف از جمله سیمان، فولاد،MDF ، کاشی،  شیشه، صنایع سلولزی و صنایع تبدیلی کشاورزی آغاز گردیده است، بگونه ای که طبق برآوردهای صورت گرفته، در صورت بهره برداری از حدود 1200 طرح نیمه تمام صنعتی در استان طی سالهای 1389  لغایت 1391 ، جمعاً بیش از27000 شغل مستقیم و حدود 60 هزار شغل غیرمستقیم در آن ایجاد خواهد شد.

   سابقه دیرینه استقرار صنایع به ویژه صنایع وابسته به کشاورزی در این استان و وجود مواد اولیه و خام مورد نیاز اینگونه صنایع در منطقه نظیر چوب، چای، ابریشم، زیتون ، مرکبات ، برنج ، مواد معدنی مورد نیاز مصالح ساختمانی و ... امکانات گسترده ای جهت توسعه فعالیتهای صنعتی در آن فراهم نموده است. استان گیلان در زمینه صنایع غذایی جزءاستانهای مطرح کشور می باشد.

   در حال حاضر بیش از 300 واحد صنعتی در استان در زمینه صنایع غذایی و تبدیلی بخش کشاورزی در زیر مجموعه سازمان صنایع و معادن فعال می باشند.

   تولید انواع قطعات خودرو با کیفیت بالا بویژه تولید دیسک و صفحه کلاچ ، قطعات جلوبندی خودرو ، انواع  کمک فنر ، اجزاء اگزوز ، قطعات پلاستیکی خودرو ، لوازم الکتریکی خودرو و ... این استان را به یکی از استانهای برتر کشور در زمینه قطعه سازی خودرو بدل نموده است، بگونه ای که طبق آخرین برآوردها، استان گیلان  چهارمین استان برتر قطعه ساز خودرو در کشورمی باشد.

   گیلان از دیرباز بعنوان قطب تولید محصولات دارویی و بهداشتی در کشور مطرح بوده و همواره از استانهای پیشرو در امر نوآوری و تولید محصولات بدیع و منحصر بفرد می باشد .تولید داروی انحصاری قلب و عروق  آنژی پارس، تولید داروی ضد ویروس HIV(آیمود) برای اولین بار در کشور، تولید آنتی بیوتیکهای ضد سرطان برای اولین باردر منطقه خاور میانه و ... خودگواه این مدعاست.

    ظرفیت تولید سیمان در استان گیلان یکی از نقاط قوت صنایع معدنی این استان می باشد ، بگونه ای که با بهره برداری از طرح توسعه شرکت سیمان خزر ظرفیت تولید این محصول در استان به بیش از 4600  تن در روز رسیده است و با احداث 2 واحد بزرگ تولید سیمان که در دست اجراء می باشد ، در چند سال آینده ظرفیت تولید این محصول در گیلان به 14000  تن در روز افزایش یافته و استان گیلان تبدیل به یکی از قطبهای تولید سیمان در کشور خواهد شد.

   در زمینه تولید کاشی نیز هم اکنون ظرفیت تولید این محصول در استان 9/3 میلیون مترمربع در سال می باشد و انتظار می رود با بهره برداری از طرح توسعه در دست اجراء، تولید این محصول در استان به 9 میلیون مترمربع در سال افزایش یابد.

   همچنین بهره برداری از 4 واحد بزرگ تولید فولاد در استان با ظرفیت تولید سالیانه حدود 3 میلیون تن محصولات فولادی و دردست اجراء بودن چندین پروژه بزرگ دیگر در زمینه تولید این محصول با ظرفیت تولید سالیانه حدود چهار میلیون و چهارصد هزار تن، نوید بخش تبدیل شدن این استان به یکی از قطبهای تولید فولاد در کشور می باشد.

   حرکت به سمت ایجاد صنایع منطبق بر مزیتهای استان از جمله احداث کارخانه های تبدیل ضایعات محصولات کشاورزی به محصولات با ارزش صنعتی نظیر خمیر کاغذ، کاغذ تیشو، ظروف یکبار مصرف، تبدیل مرکبات به کنسانتره، صنایع نوین نساجی و صنایع معدنی اقدامات مهمی است که در دستور کار وزارت صنایع و معادن در استان قرار گرفته و عملیات اجرایی احداث آنها آغاز گردیده است.

   در حال حاضر 15 شهرک و 4 ناحیه صنعتی فعال در مناطق مختلف استان گیلان با مساحت کل حدود 950  هکتار و نیز  8  مجتمع کارگاهی با مساحت 30  هکتار در مناطق و شهرستانهای مختلف استان موجود می باشد. 6 شهرک و ناحیه صنعتی دیگر نیز با مساحت کل 90 هکتار در استان در حال ساخت می باشد. همچنین در دور دوم سفر هیأت محترم دولت به گیلان، احداث و توسعه شهرک صنعتی در 6 شهرستان استان گیلان به تصویب رسیده که این اقدام در ایجاد و گسترش فضاهای صنعتی در استان بسیار راهگشا می باشد.

   وجود شهر صنعتی رشت بعنوان یکی از نخستین شهرهای صنعتی در کشور همواره بعنوان یکی از نقاط قوت استان در بخش صنعت مطرح بوده است . شهر صنعتی رشت با مساحت حدود 521 هکتار با داشتن امکانات بالفعل و بالقوه خود از شرایط بسیار مطلوبی جهت جذب سرمایه گذاران صنعتی برخوردار می باشد . این شهر صنعتی با دارا بودن مزیتهای ویژه نظیر تامین بیش از 450 لیتر درثانیه آب ، بیش از 400 مگاوات برق ، گاز و خطوط تلفن ، عبور خط راه آهن و جاده آسفالته ترانزیتی از مجاورت آن خدمات حفاظتی و ... بسترهای مناسب جهت جذب سرمایه گذاری برای صنایع بزرگ و متوسط را فراهم نموده است و این امر سبب گردیده که مورد توجه بسیاری از سرمایه گذاران جهت احداث واحدهای تولیدی و صنعتی قرار گیرد.  در حال حاضر بیش از329 واحد صنعتی در شهر صنعتی رشت وجود دارد که از این تعداد 156 واحد فعال و مابقی در حال ساخت و ساز و یا نصب ماشین آلات می باشند. لازم به ذکر می باشد مساحت مصوب اولیه برای شهر صنعتی رشت جمعاً 2288 هکتار بوده است که واگذاری تمامی این زمینها در یک مرحله صورت نگرفته است . در دور دوم سفر ریاست محترم جمهوری به استان گیلان واگذاری باقیمانده زمینهای شهر صنعتی رشت مصوب گردیده و نیز مقرر شده است بخشی از اراضی شرکت سفیدرود جهت احداث واحدهای تولیدی به شهر صنعتی رشت و شرکت شهرکهای صنعتی اختصاص یابد. توجه به معدن و معدنکاری در استان گیلان باتوجه به شرایط طبیعی و زیست محیطی و محدودیتهای موجود در آن بسیار حائز اهمیت می باشد. در حال حاضر 82 فقره پروانه بهره برداری معدنی معتبر در استان گیلان موجود می باشد که میزان سرمایه گذاری صورت گرفته در آنها بالغ بر 230 میلیارد ریال بوده و مواد معدنی مهمی همچون سنگ آهک ، میکا ، مارن ، سیلیس ، مرمریت ، گابرو و سرب در کنار سایر موادمعدنی نظیر انواع سنگهای ساختمانی، شن وماسه کوهی ، سنگ لاشه و ... از آنها استخراج می گردد که ماده اولیه موردنیاز در بسیاری از صنایع فعال استان می باشد .