معرفی پتانسیل های کلان اقتصادی منطقه

از مهمترین ویژگی های منطقه آزاد انزلی می توان به موارد زیر اشاره نمود:

-            قرار گرفتن در مسیر کریدور بین المللی شمال- جنوب، نوستراک

-            ارتباط و تبادلات تجاری با بنادر شمال و جنوب اروپا

-            وجود راه های دسترسی به بازارهای مصرف کشورهای C.I.S

-            وجود بندر انزلی در محدوده منطقه که دارای امکانات،تجهیزات و تأسیسات پیشرفته ای جهت تخلیه و بارگیری وانبارداری است/

-            نزدیکی به فرودگاه بین المللی رشت با برخورداری از تجهیزات کامل ناوبری و دستگا ه های LIS/MOE

-            آزاد راه انزلی- رشت- قزوین )در دست تکمیل(

-            راه آهن قزوین- انزلی - آستارا )در دست احداث( که ظرفیت حمل بار از منطقه آزاد به نقاط مختلف کشور را فراهم می کند/

-            برخورداری از زیربناهای مهم از جمله راه های ترانزیتی و ارتباطی، آب، شبکه فاضلاب، برق، گاز، مخابرات و شبکه های فیبر نوری

-            نزدیکی و دسترسی مناسب به مرکز کشور

-            ارتباط با بازارهای منطقه ای و دسترسی به بازار مصرف بالای 300 میلیونی کشورهای پیرامون دریای خزر

-            دسترسی مناسب به نیروی کار متخصص

-            نزدیکی به بزرگترین ذخایر نفت و گاز دریایی خزر

-            وجود جاذبه های گردشگری طبیعی، تاریخی و فرهنگی و ظرفیتهای بالقوه جهت توسعه مبادلات فرهنگی و هنری باکشورهای حاشیه دریای خزر و موقعیت ویژه استان گیلان از منظر دسترسی به بازارهای هدف و کانون های گردشگر فرست

-            وجود سواحل مناسب برای ایجاد سازه های دریائی بخصوص برای گردشگری و امکان توسعه گردشگری دریایی

-             بالا بودن اهمیت و میزان تولید محصولات کشاورزی )زراعی، باغی و دامی( در سطح استان و منطقه و امکان توسعه کشاورزی مدرن و تامین ارتباط بخش کشاورزی و صنعت با استقرار واحدهای تبدیلی و تکمیلی کشاورزی

-             وجود ظرفیت و بسترهای مناسب برای توسعه صنعت و بازرگانی در سطح استان و منطقه

بر این اساس پتانسیل های کلان اقتصادی منطقه به شرح زیر معرفی می شوند:

 

توسعه گردشگری

زیر ساختهای لازم برای گردشگری مانند فرودگاه و راه در منطقه وجود دارد و وضعیت منطقه بنحوی است که شرایط لازم برای جذب گردشگر را داراست/ برخی از این شرایط مانند تالاب انزلی، جنگل فتاتو و آب و هوای مناسب تر از بقیه کشورهای حاشیه دریای خزر وضعیت مناسبی از نظر گردشگری در منطقه ایجاد کرده اند/ منطقه آزاد بندر انزلی در یکی از اصلی ترین زنجیر ههای گردشگری استان گیلان قرارگرفته است/ منطقه حفاظت شده تالاب بوجاق در سمت شرق این منطقه و تالاب انزلی و مناطق دیدنی ماسوله و فومن در سمت غرب آن شرایط خاص گردشگری و امکان جهت گیری این منطقه به سمت ارائه خدمات گردشگری را قوت می بخشد/ این منطقه می تواند به یکی از سرزنجیره های باز توزیع گردشگران استان گیلان و مناطق پسکرانه تبدیل شود/

 

توسعه صنعت

منطقه آزاد بندر انزلی از نظر صنعتی پتانسیل های فراوانی دارد/ وجود زیر ساختهای مناسب، نزدیکی به شهر انزلی، قرارگرفتن در مسیر حمل و نقل جهانی، دسترسی به بنادر مهم از دلایلی هستند که امکان توسعه بخش صنعت در آینده را ممکن می سازند/در این رابطه شهرک صنعتی حسن رود و ناحیه گلشن )فاز تجارت و صنعت منطقه( می توانند به عنوان قطب رشد عمل کنند/ با توجه به وضعیت صنعت در استان و نیازهای بازار بزرگ کشورهای حاشیه دریای خزر، صنایع تبدیلی کشاورزی، صنایع بسته بندی، شیلات و صنایع غذایی، صنایع کاغذ و اپتیکی و پزشکی، صنایع نساجی، صنایع تولید دستگاه های برقی دارای اولویت می باشند/پردازش بر روی کالاهای وارداتی و صادرات مجدد آنها که موجب تقویت بخش صنعت خواهد شد نیز مورد توجه می باشد/

47

توسعه بازرگانی

ایجاد شرکت های تجاری و اداری و افزایش فضاهای بازرگانی در منطقه آزاد انزلی با هدف پشتیبانی از صادرات کالا مورد توجه می باشد/زیر ساخت های حمل و نقل پیش بینی شده در منطقه، امکان انتقال کالاهای تولید شده از سایر مناطق به منطقه آزاد را فراهم می آورد/ بر اساس بررسی های انجام شده، کشور ما در خصوص حجم انبوهی از نیازهای کشورهای CIS دارای مزیت نسبی است و این توان بالقوه منطقه آزاد انزلی در توسعه فعالیت های بازرگانی را نشان میدهد/

تشریح مهمترین شاخص ها و ویژگی های بازار کار و نیروی انسانی منطقه

جمعیت استان گیلان در سرشماری سال 1385 برابر 2,404,861 نفر بوده است/ با وجود آنکه متوسط رشد سالانه جمعیت کشور در دوره 1375 تا 1385 برابر 1.61 درصد بوده اما این شاخص در استان گیلان 0.62 درصد تعیین شده است/ به بیان دیگر نرخ رشد سالانه جمعیت استان گیلان 38.2 درصد نرخ رشد سالانه جمعیت کشور بوده است که علت آن کاهش نرخ باروری و مهاجرت جمعیت به خارج استان بیان می شود/از آنجا که تهران مقصد اغلب مهاجران از گیلان می باشد لذا حسب سیاستهای کلان ایجاد فرصت های شغلی مانند ایجاد منطقه آزاد انزلی می تواند در کنترل این روند مهاجرت موثر واقع شود/گفتنی است بررسی تحولات جمیت شهرستان انزلی نشان می دهد که جمعیت این شهرستان در دوره 85 - 1375 نرخ رشدی معادل 1.06درصد را تجربه کرده است/ به بیان دیگر نرخ رشد شهرستان انزلی از متوسط کشوری اندکی کمتر و از متوسط استانی به طور قابل ملاحظه ای بالاتر بوده است/ محدوده منطقه آزاد انزلی چهارده آبادی را در برمیگیرد که مجموع آنها با احتساب جمعیت دو روستای دیگر که زمین های کشاورزی آنها در محدوده منطقه قرار دارد؛ در سال 1375 ، 15010 نفر جمعیت داشتند/ جمعیت همین آبادی ها در سال 85 ، 16256 نفر بوده است/ بررسی تطبیقی وضعیت اشتغال استان گیلان و کل کشور نشان می دهد که نرخ بیکاری در استان در دوره زمانی 1375 تا 1385 ، به جز مقاطع سال های 71 ، 76 و 80 همواره بیشتر از کشور بوده است/ در سال 85 نرخ بیکاری در کشور 13.2 درصد و در استان گیلان 13.9 درصد بوده است/ استان گیلان قابلیت های بسیاری در توسعه کشاورزی، صنعت و خدمات دارد/بهر ه گیری از این قابلیت ها در طرح های توسعه ملی، منطقه ای و استانی بسیار مورد توجه قرار گرفته است و انتظار می رود شاخص ها در جهت مثبت با تغییرات زیادی همراه شوند/منطقه آزاد انزلی با ایجاد فرصت های سرمایه گذاری و ارائه تسهیلات قانونی، توان بهر ه گیری از قابلیت ها و بستر استفاده از نیروی کار استان را فراهم نموده و ایجاد اشتغال سالم و مولد را به عنوان یک هدف محوری در برنامه دارد/ توزیع شاغلان در بخش های مختلف اقتصادی استان نشان می دهد که 45.7 درصد شاغلان در بخش کشاورزی جای دارند/ سهم صنعت و خدمات به ترتیب 19.2 درصد و  35.1درصد می باشد/ به این ترتیب سهم بخش های مختلف در اشتغال در استان گیلان تا حدود زیادی متفاوت از وضعیت کل کشور می باشد، که از یک سو نشان از ظرفیت های تولید کشاورزی و از سوی دیگر ضرورت برنامه ریزی برای استفاده از قابلیت های استان در توسعه صنعت و خدمات دارد از این رو می توان گفت که اراده ملی و استانی در جهت موفقیت برنامه توسعه منطقه آزاد انزلی شکل گرفته است/

 

ارائه تصویری از مهمترین شاخص های مالی-اقتصادی منطقه

سرمایه گذاری ثابت

در طرح راهبردی و جامع منطقه آزاد انزلی برای توسعه این منطقه سه مرحله جهش، بلوغ، و تثبیت پیش بینی شده است/به قیمت ثابت سال 1387 تا انتهای دوره 15 ساله طرح و انجام مراحل توسعه منطقه، بالغ بر 22,468 میلیارد ریال سرمایه گذاری در منطقه آزاد انزلی، چشم انداز توسعه و اهداف منطقه را تحقق می بخشد/ میزان سرمایه گذاری در 5 ساله اول به میزان 10,350میلیارد ریال پیش بینی شده است/ این رقم تا پایان دوره بلوغ به 16,643 میلیارد ریال و تا پایان دوره تثبیت به 22,468 میلیارد ریال )برای مجموع سه دوره جهش، بلوغ و تثبیت( می رسد/سهم عمده سرمایه گذاری ثابت در دوره جهش به فعالیت های زیربنایی، و در دور ههای بلوغ و تثبیت مربوط به توسعه صنعت می شود/ضمن اینکه در همه این دوره ها سرمایه گذاری ثابت علاوه بر فعالیت های زیربنایی )تامین و آماده سازی(، توسعه بندرگاه و توسعه صنعت، توسعه مستغلات )تجاری-اداری( و خدمات )گردشگری و خدمات مولد( را نیز در بر می گیرد/ سهم بخش صنعت از 24.2 درصد کل سرمایه گذاری ثابت مرحله جهش به  28.1درصد در انتهای دوره 15 ساله )مرحله تثبیت( می رسد/ سهم بخش خدمات )شامل گردشگری و خدمات مولد چون طراحی، بازاریابی، تحقیق و توسعه و مالی( نیز با رشد قابل توجه از 15.8 درصد در دوره جهش به 18.2 درصد در دوره تثبیت افزایش می یابد/ اما سهم مستغلات و فعالیت های زیربنایی روند کاهشی خواهد داشت/ با توجه به سهم بالای امور زیربنایی و ساختمانی در دوره جهش که هم اکنون منطقه در این مرحله از توسعه می باشد، جذب سرمایه گذاری به روش های مختلف از جمله BOOو BOT و اجرایی نمودن مزیت های سرمایه گذاری در منطقه، اعمال مشو قها و حمایت از سرمایه گذاری در همه مراحل موردنظر می باشد/

 

هزینه و درآمد، سود و زیان

هزینه و درآمد سازمان منطقه آزاد انزلی برای یک دوره 15 ساله و برای فعالیت هایی که این سازمان متولی آن است در طرح، راهبردی و طرح جامع منطقه پیش بینی شده است/ هزینه های سازمان که مربوط به تامین زیر ساخت ها، آماده سازی و احداث بندرگاه می شود، بدون احتساب هزینه خرید زمین، برای دوره 15 ساله مبلغ 9,759,187 میلیون ریال پیش بینی شده است که بیش از 50 درصد آن مربوط به دوره پنج ساله نخست می شود/ جمع درآمدهای منطقه نیز برای این دوره 15 ساله 25,020,513میلیون ریال برآورد شده است که تحقق پذیری آن عمدتا به مرحله سوم )تثبیت( و نیز تا حدودی به مرحله دوم توسعه )بلوغ( مربوط می شود/هزینه خرید زمین برای مکان گزینی طرح ها نیز بالغ بر 8,016 میلیارد ریال پیش بینی شده که برابر 35درصد از کل سرمایه گذاری ثابت )بدون هزینه زمین( است/ بر اساس برآوردهای هزینه و درآمد و تعیین سود و زیان منطقه در مطالعات طرح راهبردی و جامع منطقه، نقطه سربه سری در دوره های بلوغ و تثبیت حاصل می شود/ سازمان منطقه ضمن اعمال سیاست های سنجیده در خصوص قیمت زمین برای اجرای طرح های توسعه بر این باور است که با اعمال حمایت های قانونی و توان برخاسته از اراده ملی با توجه به نقش و کارکردهای بندر انزلی در شمال کشور، چشم انداز روشنی فراروی توسعه منطقه گشوده شده و زمینه سرمایه گذاری توجیه پذیر با بازدهی مناسب برای سرمای هگذاران در منطقه فراهم است/

بررسی سرمایه گذار یهای صورت گرفته در سطح منطقه

طی دوره 9 ساله 88 - 80 ، مناطق آزاد کشور در مجموع در حدود 2 میلیارد دلار سرمایه مستقیم خارجی جذب نموده اند/ مجموع سرمایه گذاری داخلی در مناطق آزاد کشور در همین دوره حدود 70.1 میلیارد دلار بوده است که 35 برابر سرمایه گذاری مستقیم خارجی بوده است/ظرفیت های مناطق آزاد کشور برای جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی بسیار بیشتر از ارقام ذکر شده است/ انتظار می رود جذب سرمایه گذاری در مناطق آزاد با معرفی ظرفیت های سرمایه گذاری در این مناطق، تسهیلات قانونی ایجاد شده و فراهم شدن زیر ساخت ها و جلب توجه سرمایه گذاران داخلی و خارجی به فرصت های سرمایه گذاری در کشور و به ویژه در مناطق آزاد در سا لهای آینده به نحو بارزی افزایش یابد/ سهم منطقه آزاد انزلی در جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی در فاصله های سال های 1384 تا 1388 در بین مناطق آزاد کشور رو به افزایش بوده و این منطقه روند رو به رشدی را تجربه نموده است/ لازم به ذکر است که محدوده منطقه آزاد انزلی در سال 1384 مصوب شده است/ سهم این منطقه در بین مناطق آزاد کشور از جمع سرمایه گذاری مستقیم خارجی در فاصله سا لهای 1384 تا 1388 به ترتیب 0.3 ، 0.2 ، 3.1 ، 2.6 و 8.5 درصد بوده است/گفتنی است که منطقه آزاد انزلی منطقه نوپایی محسوب میشود و هنوز در مراحل نخستین شکل گیری است/ روند افزایشی جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی در این منطقه نشان از ظرفیتهای این منطقه برای جذب سرمایه گذاری دارد/ بازرگانی )صادرات و واردات(، تولید صنعتی و خدمات گردشگری موضوع سرمایه گذار ی های داخلی و خارجی انجام شده در منطقه آزاد انزلی می باشد/

50

معرفی واحدهای اقتصادی فعال در منطقه

از زمان شروع فعالیت ( 1384 ) تاکنون در حدود 350 شرکت و موسسه ایرانی و شعب نمایندگی شرکت های خارجی در منطقه آزاد انزلی ثبت شده اند که بیش از یک سوم آنها فعال هستند/ تولید صنعتی، خدمات بازرگانی و خدمات گردشگری محور فعالیت این شرکت ها می باشد/صادرات و واردات و ترانزیت کالا، خدمات بندری و تخلیه و بارگیری، تولید مواد غذایی، ملزومات رایانه ای، ظروف پلاستیکی، سیلندر چاپ، لوازم خانگی، رنگ، انواع تابلو های برق فشار قوی، قطعات و ابزارآلات کشاورزی، پوشاک، انواع پارچه کتن و راشل، آمپلی فایر، شمش آهن، بسته بندی کالاهای صادراتی، خدمات گردشگری، خدمات فنی و مهندسی، خدمات نمایشگاهی از جمله فعالیت های واحدهای مستقر در محدوده منطقه آزاد انزلی در وضع موجود می باشد/ ثبت شرکت ها و فعالیت آنها در منطقه آزاد انزلی روند رو به رشد داشته و تقاضاها به نحو فزاینده ای رو به گسترش است و فضای رقابتی برای فعالیت در منطقه آزاد انزلی در حال شکل گیری است/

 

تحلیل ویژگی های بازار محصولات منطقه و تحلیل رقابتی فعالیت های منطقه

منطقه آزاد بندر انزلی نه تنها دارای یک موقعیت استراتژیک از نظر قرار گرفتن در مسیر کریدور شمال- جنوب است، بلکه از نظر قرار گرفتن در یک بازار منطقه ای مهم و قابل توجه نیز دارای موقعیت بسیار مناسب و جذابی است/ علاوه بر این، وجود سازمان همکارهای اقتصادی موسوم به “اکو”و وجود طرح های مصوب گسترش همکاری های اقتصادی در حوزه ی تجارت، حمل و نقل و ارتباطات و انرژی بین کشورهای عضو که بسیاری از آنها در مجموعه کشورهای CIS نیز همکاری دارند، مزیت ویژه ای برای منطقه آزاد انزلی است/ تحلیل های انجام شده  نشان می دهد که با وجود ظرفیت بازار منطقه برای گسترش روابط تجاری با ایران از نظر ارزش، مقدار و تنوع کالاهای مورد مبادله، ایران هنوز به جایگاه شایسته خود نرسیده و کشورهایی مانند ترکیه نقش موثرتری در این میان ایفا نموده اند/ وجود ظرفیت گسترده در این حوزه، منطقه آزاد انزلی را از نظر ایفای نقش در تجارت منطقه ای که از همه ظرفیت های آن برخوردار است، در موقعیت ممتازی قرار میدهد/ بهر ه گیری از این موقعیت بر تولید

کشاورزی و صنعتی منطقه و کشور نیز تاثیر قابل ملاحظه ای دارد/

علاوه بر این، کشورهای حوزه دریای مازندران جاذبه گردشگری زیادی برای کشورهای منطقه، حوزه خلیج فارس، اروپایی، آمریکایی و آسیای دور دارند/ این کشورها از نظر وضعیت اقلیمی، شیوه های زندگی و وجود منابع و جاذبه های گردشگری زمینه شکل گیری انواع الگوهای گردشگری تفریحی، فراغتی، پژوهشی )مردم شناسی، فرهنگی(، ورزشی و//// را دارند/به طوری که 18درصد واردات خدماتی این کشورها به گردشگری تعلق دارد/ پویایی گردشگری به دنبال خود رونق برخی از فعالیت های مرتبط چون حمل و نقل، هتلداری، رستوران داری، اطلاع رسانی، تفریحی- فرهنگی را موجب می شود/ از این دیدگاه، گردشگری در منطقه آزاد انزلی که در یکی از قطب های گردشگری کشور واقع شده نقش با اهمیت یافته و می تواند در شکل گیری فعالیتها و بازارهای مکمل و مرتبط با گردشگری نیز موثر واقع شود/

 

1-3-4-3-2- ویژگی های جمعیت و اشتغال منطقه آزاد تجاری-صنعتی انزلی:

الف- ویژگی های جمعیتی و اجتماعی شهرستان انزلی

در سرشماری سال 1385 استان گیلان 2,404,861 نفر جمعیت داشت که از این تعداد 133,134 نفر ) 5.5 درصد( در شهرستان انزلی زندگی میکردند/

تفکیک جمعیت شهری و روستایی: از جمعیت 133 هزار نفری شهرستان انزلی درسال 1385 حدود 110 هزار نفر ساکن شهر انزلی و 22 هزار نفر در نقاط روستایی ساکن بوده اند/ میزان شهر نشینی 83.11 در صد است/ در سال 1375 جمعیت شهری انزلی 98,500 نفر و جمعیت روستایی حدود 21 هزار نفر و میزان شهر نشینی در این دوره 82.23 درصد بوده است/ ارقام متناظر برای سال 1365 به ترتیب 87 هزار نفر شهری 25 هزار نفر روستایی با میزان شهر نشینی 77.68 درصد می باشد/

ترکیب جنسی جمعیت: بر اساس نتایج آخرین سرشماری عمومی کل کشور در آبان 1385 ، شهرستان انزلی 133134نفر جمعیت داشته است که از این تعداد 67,850 نفر مرد و 65,284 نفر زن بوده اند/ بنابراین نسبت جنسی جمعیت شهرستان 103.93 است، به عبارت دیگر در مقابل هر 100 نفر زن از جمعیت این شهرستان حدود 104 نفر مرد وجود داشته است/

میزان رشد: بررسی تحولات جمعیت شهرستان انزلی نشان می دهد که جمعیت این شهرستان در دوره 85 - 1375 نرخ ر شدی معادل 1.06 درصد را تجربه کرده است/ این در حالی است که متوسط رشد سالانه جمعیت این شهرستان در دوره 1365-75 معادل 0.67 درصد بوده است/  ارقام متناظر برای کشور و استان به ترتیب 1.62 و 0.77 درصد است/ ملاحظه میشود که نرخ رشد شهرستان انزلی از متوسط کشوری اندکی کمتر و از متوسط استانی به طور قابل ملاحظه ای بالاتر است/

میزان سواد: در آخرین سرشماری انجام شده، نسبت باسوادی در ک شور به 84.6 درصد رسیده است/ این نسبت در نقاط شهری و روستایی کشور به ترتیب 88.9 و 75.2 درصد بوده است/ در همین سرشماری ( 1385)، در شهرستان انزلی که در واقع پسکرانه های قدرتمند منطقه آزاد انزلی به شمار می روند از حیث باسوادی در هر دو جامعه شهری و روستایی رقم های بالاتری را در شاخص باسوادی هم در مقیاس استانی و هم در مقایسه با میانگین های ملی نشان میدهند/ باسوادی 91.1 درصد ساکنان شهرها و 82 درصد ساکنان روستاهای انزلی بر توسعه یافتگی اجتماعی  فرهنگی این شهرستان گواهی میکند/

19

مهاجرت: به استناد سرشماری 1375 جمعاً 13,065 نفر از سطح کشور وارد شهرستان بندر انزلی شده اند/ بر پایه نتایج سرشماری سال1375 مهاجران وارد شده به شهرستان بندر انزلی 1305 نفر بوده اند که از این تعداد 24 نفر متولد خارج از کشور بوده اند/ سهم مهاجران برحسب منشاء شهری و روستایی در محدوده های مربوط به تقسیمات سرزمینی یکسان نبوده است/به طوری که ارقام نشان میدهد نسبت مهاجران روستایی در بین مهاجران داخل شهرستانی و استانی بسیار و در بین مهاجران مربوط به دیگر استا نها بسیار اندک بوده است/

ب- ویژگی های جمعیتی و اجتماعی در سکونتگاه های منطقه

محدوده منطقه آزاد انزلی چهارده آبادی را در بر گرفته است/ بر اساس تقسیمات سیاسی سال 1385 ، روستاهای لیجارکی، طالب آباد، حسنرود، گلشن، جفرود پایین از دهستان لیجارکی حسن رود بخش مرکزی شهرستان انزلی، آبادی ها چپردپایین و سر خشکی از توابع دهستان حاجی بکنده بخش خشکبیجار شهرستان رشت، آبادی های گورابجیر، فشتکه اول، فشتکه دوم، فتاتو، جفرود بالا، چاپارخانه از توابع دهستان چاپارخانه بخش خمام و آبادی کویشاد از دهستان کته سرخمام بخش خمام شهرستان رشت در محدوده منطقه آزاد قرار گرفته اند/

در سال 1385 کل جمعیت این آبادی ها 16,256 نفر بوده است/در این سرشماری سهم این روستاها از جمعیت روستایی استان 1.46 درصد بوده است/ مطالعات طرح راهبردی منطقه حاکی از آن است که در سرشماری های اخیر، سهم جمعیت آبادی های مورد مطالعه از جمعیت روستایی استان در حال افزایش بوده است/

در سرشماری سال 1385 جمعیت 8 آبادی منطقه )لیجارکی، طالب آباد، گورابچیر، حسن رود، فشتکه اول و دوم، چاپارخانه و کویشاه(بیشتر از 1000 نفر، 5 آبادی )چپر پرد، گلشن، سرخشکی، فتاتو و جفرود پائین  501(تا 1000 نفر، 1 آبادی )جفرود بالا( 250 تا 500 نفر جمعیت داشتند/

20ترکیب جنسی جمعیت: در آبان 1385 از 16,256 نفر جمعیت سکونتگا ه های منطقه حدود 8208 نفر مرد و 8048 نفر زن بوده اند که در نتیجه، نسبت جنسی برابر 101.98 به دست میآید/ به عبارت دیگر، در این منطقه در مقابل هر 100 نفر زن، قریب به 102 نفر مرد وجود داشته است/ارقام متناظر برای جمعیت روستای شهرستان 103.15 و برای جمعیت روستایی استان 98.37 است/این نسبت در جمعیت 15 تا 39 ساله تا 85.9 کاهش می یابد که این کاهش نسبت جنسی را می توان نتیجه مهاجرت نیروی کار به خارج از منطقه مورد بررسی دانست/

ترکیب سنی جمعیت: بررسی ساختار سنی جمعیت حاکی از آن است که جمعیت سکونتگاه های منطقه جمعیتی جوان است به طوری که براساس داده های سرشماری سال 1385 در حدود 33.62 درصد جمعیت در گروه سنی کمتر از 15 سال، 60.26 درصد در گروه سنی 64 - 15 سال و 6.12 درصد در گروه سنی 65 ساله و بیشتر قرار داشته اند/

بعد خانوار: در سال 1385 میانگین تعداد افراد خانوار در محدوده سکونتگاه های منطقه 3.43 نفر بوده است/ این میانگین برای کل کشور 4.03 می باشد/ نتیجه مقایسه بعد خانوار منطقه با کل کشور نشان میدهد که به طور متوسط خانوارهای این منطقه کم جمعیت تر از خانوارهای کل کشورند/میانگین بعد خانوار در سکونتگاه های منطقه از 1365 تا 1385 تغییر قابل توجهی داشته و از بعد خانوار بالای 4 در سال 1365 به 3.43 نفر در سال 1385 رسیده است/

جمعیت فعال: مقایسه نتایج سرشماری 1375 و 1385 نشان میدهد اشتغال با کاهش 2.46 درصد همراه بوده است و از 34.2 برای سال 1375 به 31.74 در سال 1385 رسیده است/ البته در مقابل شاخص بیکاری یا به عبارتی جمعیت بیکار جویای کار این منطقه از 11.2 درصد در سال 1375 به 9.27 درصد در سال 1385 کاهش یافته است/ در شاخص اشتغال جمعیت محصل و افراد دارای درآمد بدون کار مؤثر هستند/

رشد جمعیت و تحول عوامل دموگرافیک: متوسط نرخ رشد سالانه جمعیت آباد ی های مورد مطالعه در دهه 65 - 55 ، 3.01 درصد، در دهه 75 - 65 ، 0.57 درصد و در دهه 85 - 75 معادل 0.67 درصد بوده است/ ملاحظه میگردد که جمعیت فوق در همه دوره ها علی رغم منفی بودن رشد جمعیت روستایی کشور و استان مثبت بوده است/ نرخ رشد جمعیت این روستاها در سی ساله 55 تا 85 بطور متوسط سالانه 1.4 درصد بوده است/ نرخ رشد مثبت اکثر آباد یها در دهه 85 - 75 قابل ملاحظه است/ برخی از این آبادیها در حالی نرخ رشد مثبت دو درصد را تجربه میکنند که نرخ رشد جمعیت روستایی شهرستان انزلی در همین دوره ( 0.55 ) کمتر از رشد طبیعی است/ بالا بودن رشد جمعیت در بیشتر آبادی های داخل محدوده منطقه آزاد را میتوان ناشی از شرایط منطقه دانست/ ارقام فوق حاکی از وجود جریان مهاجرت معکوس در برخی آبادی های مورد مطالعه است/