خلاصه جدول مربوط به مسایل مرتبط با تجارت خارجی استان گیلان 1390

ردیف

اهم موانع و مشکلات

راهکار های پیشنهادی جهت حل مشکلات

دستگاه های پی گیری کننده در سطح ملی

مدیریتی

ساختاری

قانونی

1

بازارچه مرزی آستارا

 

 

 

 

1-1

غیر فعال بودن بازارچه از سال 85 به دلیل عدم مشارکت طرف خارجی و نبود راه ارتباطی با کشور جمهوری آذربایجان، به دلیل عدم تمایل آن کشور برای احداث بازارچه در کشور خود.

 

 

در صورت توافق و انجام اقدامات اجرایی طرف جمهوری آذربایجان، استان گیلان آمادگی کامل فعال سازی بازارچه مرزی آستارا را دارد

 

وزارت کشور و وزارت امور خارجه

2-1

دادن امتیاز جدید به گمرک آستارا و یکسان شدن امتیاز گمرک و بازارچه، که عملاً منجر به حذف مزیت نسبی بازارچه و رکود فعالیت های تجاری در آن شده است.

باز گرداندن شرایط به وضعیت قبلی

 

 

وزارت امور اقتصادی و گمرک کشور

3-1

ابلاغ تصویب نامه شماره 64342ت34576هـ مورخ 5/6/85، هیات محترم وزیران مبنی بر  توزیع کالای وارداتی بازارچه های مرزی فقط در شهرستان های استان مربوطه.

 

 

گسترش دامنه توزیع کالا ها

وزارت کشور با همکاری بازرگانی

4-1

عدم مشمولیت صادرات بازارچه های مرزی در خصوص برخورداری از جایزه صادراتی از سال 1384

برخوردار نمودن از جوایز صادراتی

 

 

وزارت صنایع و معادن و بازرگانی

5-1

عدم برخورداری بازارچه مرزی آستارا از امتیازات معافیت و تخفیف در سود بازرگانی واردات (در صورتی که برای برخی از بازارچه های کشور نظیر خرمشهر و آبادان این موضوع لحاظ می شود).

برخورداری از مزایا

 

 

وزارت صنایع و معادن و بازرگانی

6-1

مشکل تغییر کاربری

 

در صورت عدم بازگشایی و فعالیت مجدد بازارچه، پیشنهاد می گردد، با احداث و راه اندازی فعالیت های ذیل، بازارچه تغییر کاربری یابد:

  • راه اندازی فعالیت انبارداری و سردخانه با توجه به نیاز خدمات پشتیبانی حمل و نقل
  • راه اندازی خدمات حمل بار و مسافر
  • راه اندازی کلینک های تشخیص و درمان تخصصی(نظیر دندانپزشکی، ارتوپدی و ...) و جراحی های عمومی
  • راه اندازی خدمات اسکان مسافران و سرویس های غذا خوری

 

وزارت کشور با همکاری بازرگانی

2

ایجاد و توسعه روابط خارجی با کشورهای منطقه

 

 

 

 

1-2

ضعف در توسعه متناسب و یکپارچه زیرساخت های حمل و نقل کشورهای متعامل

 

انعقاد تفاهمات منطقه ای که منجر به ساخت و توسعه شبکه حمل و نقل ریلی، جاده‌ای، دریایی و هوایی و همچنین بنادر هم ظرفیت گردد، تا از ایجاد گلوگاه در مسیرهای فرا قاره ای جلوگیری شود.

 

وزارت راه و شهرسازی و وزارت امور خارجه

2-2

محدودیت استفاده از تجهیزات و ظرفیت های بندری بنادر سایر کشورهای منطقه

 

در این راستا پیشنهاد می شود با تشکیل کنسرسیوم های سرمایه گذاری، بنادر مشترکی در هر 5 کشور منطقه ایجاد گردد. این امر امکان استفاده مشترک و بالامانع از ظرفیت های بندری یکدیگر را برای تمامی اعضا فراهم نموده و منجر به حذف رقابت ناسالم در بازار ترانزیت بار و مسافر شده و زمینه گسترش سریع صنعت حمل و نقل را فراهم می سازد.

از طرف دیگر پیشنهاد می شود تا با خرید یک فروند کشتی رو- رو و همچنین تهیه و تمکین کانتینرهای محافظ دما(به لحاظ جلوگیری از یخ زدگی محصولات باغی در بنادر سرد شمالی)، امکانات حمل دریایی طرف ایرانی فراهم گردد.

 

وزارت راه و شهرسازی و سازمان بنادر و دریا نوردی و وزارت امور خارجه

3-2

ضعف در امکانات حمل و نقل جاده ای منطقه ای

 

تجهیز و توسعه حمل و نقل جاده ای کران تا کران دریای خزر بعنوان یک آلترناتیو موفق و کارا در کنار سایر شقوق، ضمن گسترش رقابت بین گزینه های مختلف حمل و نقل ریلی، آبی، جاده ای، هوایی، زمینه ارتقای کارایی و بهره وری تمامی گزینه ها را فراهم می سازد. از اینرو بازگشایی مرز داغستان(که همراه با سفر استاندار وقت گیلان در سال 89 به آن جمهوری بعد از قریب 12 سال بازگشایی شد) و تجهیز زیر ساخت های آن به منظور توسعه حمل و نقل جاده ای، ظرفیت های جدیدی را برای توسعه نواحی مشرف به محور مواصلاتی ایجاد نموده و بتدریج قطب های جدید توسعه ایجاد می گردد. این امر مستلزم ارتقای ظرفیت بازاری خدمات ترانزیت مرز داغستان می باشد که می بایستی مورد توجه مسؤلان کشورهای منطقه قرار گیرد.

 

وزارت راه شهرسازی و وزارت امور خارجه

4-2

عدم استفاده از مزیت های خاص مناطق ساحلی خزر در چارچوب تقسیم کار منطقه ای

 

برخورداری نواحی حاشیه دریای خزر از مزیت های خاص آن ناحیه، موجب بروز تقسیم کاری منطقی بین بنادر مختلف گردیده، بطوریکه بعضی از این بنادر تأمین کننده انرژی با درجه خلوص بالا بوده و برخی دیگر دارای توانمندی توسعه صنعتی، گردشگری و خدمات برتر آموزش و بهداشت و سلامت می باشند. از اینرو تشکیل کنسرسیوم های مختلف با حضور سرمایه گذاران منطقه و حتی فرا منطقه و الگو برداری از منطقه آزاد بندر انزلی به عنوان پایلوت، می تواند کل حاشیه خزر را به مناطق آزاد با کاربری خاص تبدیل نماید.

 

وزارت امور خارجه و دبیرخانه مناطق آزاد کشور

5-2

عدم استفاده از قابلیت ترانزیت انرژی

 

وجود ذخایر و منابع انرژی غنی نفت و گاز در نواحی مرزی و بنادر این کشورها(مخصوصاً ماخاچ کالا واقع در جمهوری داغستان) زمینه مبادلات انرژی در قالب سوآپ را فراهم نموده و کشورها را قادر می سازد تا ضمن دسترسی سهل و سریع و کم هزینه نواحی مشرف آنها به منابع انرژی، از مبادی و خروجی های دیگر، زمینه صدور سودمندتر انرژی منطقه را فراهم سازند.

 

 

وزرات نفت و وزارت نیرو

6-2

مشکلات تعرفه تجارت خارجی

انعقاد پیمان های تعرفه و تجارت منطقه ای و کاهش و یکپارچه سازی موانع تعرفه ای تجارت بین 5 کشور منطقه در کوتاه مدت و تسری آن به کشورهای فرامنطقه در میان مدت، زمینه را برای تشکیل بلوک های تجاری همپیمان فراهم می سازد

 

 

وزرات صنایع و معادن و بازرگانی

7-2

مشکلات مبادلات پولی و مالی

 

تشکیل مؤسسات پولی و مالی ( بانک ها، بیمه ها و بورس اوراق بهادار ) بطور مشترک و منطقه ای، زمینه ساز تسهیل و گسترش روابط تجاری و مالی بین دول متعامل خواهد شد. از اینرو تشکیل بانک خزر یا موسسه بیمه خزر و یا حتی بورس کالا یا انرژی خزر، می تواند در دستور کار تفاهمات فی مابین قرار گیرد.

 

وزارت امور اقتصادی و دارایی

8-2

نبود مراکز و سایت های تجاری در کشورهای هدف

 

تأسیس مراکز و سایت های تجاری کشورهای حاشیه خزر، در نواحی ساحلی یکدیگر زمینه ساز حضور ملموس و فیزیکی در بازار های هدف بوده و می تواند پایگاهی برای گسترش روابط تجاری و حذف بسیاری از موانع موجود باشد. لازم بذکر است استان گیلان و اردبیل با توجه به زمین اهدایی جمهوری آذربایجان، زمینه احداث مرکز تجارت ایرانیان در باکو را فراهم نموده اند.

 تأسیس مراکز عالی خدمات بهداشتی درمانی خزر، مراکز آموزش علمی خزر، مؤسسات گردشگری خزر و ... با سرمایه گذاری مشترک کشورهای منطقه می تواند در اولویت تفاهمات قرار گیرد.

با توجه به بنیه تحقیقاتی و پژوهشی کشورهای منطقه در زمینه های علمی – کاربردی، تشکیل پارک های مشترک علم و فن آوری از جمله مواردی است که می تواند مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

 

وزارت صنایع و معادن و بازرگانی

 

وزارت بهداشت

وزارت آموزش عالی

 

9-2

مشکل روادید

 

 

به منظور گسترش روابط گردشگری و تسهیل و تسریع در امر ورود و خروج مسافران کشورها، امکان صدور روادید در مقصد، در کوتاه مدت و حذف روادید در میان مدت بین کشورهای منطقه می‌بایستی در دستور کار بررسی و انعقاد تفاهمات قرار گیرد.

وزارت امور خارجه

10-2

مشکل نقل و انتقالات هوایی بار و مسافر

 

 ایجاد خطوط پروازی منظم در مسیرهای مواصلاتی مراکز استان های ساحلی و حاشیه خزر بین کشورهای منطقه. لازم به ذکر است استان گیلان بسترهای اولیه ایجاد خطوط پروازی بین فرودگاه میرزاکوچک و آستراخان را از طریق شرکت آسمان و معاونت بنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهور ی آماده نموده است.

 

وزارت راه و شهرسازی و سازمان هواپیمایی کشور

11-2

مشکلات مربوط به تبلیغ و معرفی ظرفیت های اقتصادی

 

برپایی نمایشگاههای تخصصی و عمومی اختصاصی یا مشترک از توانمندی های اقتصادی کشورهای منطقه، بصورت منظم و برنامه ریزی شده، و با مدیریت و مسئولیت استان معین، بطوریکه سایر استان های مرتبط نیز طی تفاهمات فیمابین  ملزم به همکاری و حضور مؤثر گردند.

 

وزارت صنایع و معادن و بازرگانی با همکاری وزارت کشور

12-2

مشکلات آلودگی دریای خزر و قاچاق کالا و ارز

همکاری مشترک منطقه ای در زمینه کاهش و جلوگیری از آلودگی دریای خزر و مبارزه با قاچاق کالا و مواد مخدر.

 

 

وزرات کشور و سازمان حفاظت محیط زیست و بنادر و دریانوردی

13-2

نبود ساختار رسمی کارگروه های منطقه ای توسعه روابط

تشکیل کارگروه های منطقه ای و گروه های تخصصی ذیل آن، با مشارکت کلیه استان های ذیربط کشورهای حاشیه دریای خزر(منطقه) با تشکیلات و ساختار رسمی، مورد تأیید وزارت کشور، وزارت امور خارجه و سایر دستگاههای ذیربط با دبیرخانه فعال که بطور دوره ای بین استان های عضو کارگروه تغییر خواهد نمود (لازم به ذکر است استان گیلان آمادگی کامل جهت تهیه و تدوین ساختار تشکیلاتی و شرح وظایف کارگروه یادشده را دارد).

 

 

وزارت کشور با همکاری وزارت امور خارجه

14-2

عدم هماهنگی بین مسئولان استان های نواحی ساحلی خزر

برگزاری اجلاس سالیانه استانداران حاشیه دریای خزر با اهداف کوتاه مدت، میان و بلند مدت و توسعه آن به سایر کشورهای منطقه. همچنین تأسیس نمایندگی استانداریهای استان های مرزی در استان طرف مقابل.

 

 

وزارت کشور با هماهنگی وزارت امور خارجه

15-2

عدم وجود واحد رسمی پی گیری امور توسعه روابط بین الملل

ایجاد واحد سازمانی تحت عنوان « دفتر توسعه روابط خارجی » در استانداری های استان های مرزی کشور. همچنین پیشنهاد می گردد ذیل دفتر هماهنگی امور اقتصادی تمامی استانداری ها، معاونت هماهنگی توسعه روابط و تجارت خارجی ایجاد گردد

 

 

وزارت کشور

16-2

عدم وجود راهبردهای توسعه روابط استان ها و مناطق با کشورهای منطقه

تهیه و تصویب سند توسعه روابط استان ها و مناطق با کشورهای هدف و همچنین بسته های اجرایی، در چارچوب اسناد توسعه کشور

 

 

وزارت کشور با کمک استانداری ها

17-2

عدم تعاملات نیروی انسانی با کشورهای منطقه با توجه به اهداف اشتغالزایی کشور و همچنین وجود ظرفیت های جدید شغلی در کشورهای هدف

بسترسازی امکان صدور نیروی انسانی ماهر و نیمه ماهر و همچنین صدور خدمات فنی، مهندسی

 

 

وزارت کار، رفاه و تعاون با همکاری وزارت کشور

18-2

نبود مکانیزم و سیستم اجرایی و نظارتی بر تفاهمات منعقده بین المللی

تهیه «آیین نامه فرآیند تدوین، تصویب و اجرای تفاهم نامه همکاری بین استان های داخلی و سایر کشورها»

 

 

 

وزارت کشور با همکاری وزارت امور خارجه

19-2

مشکلات بالا بودن زمان توقف کشتی های ایرانی در بنادر روسیه و محدودیت در استفاده از بنادر

کاهش زمان توقف کشتی ها در بنادر آستراخان به حداقل ممکن و فراهم آوردن زمینه جهت بهره گیری از سایر بنادر برای کشتی های ایرانی. همچنین کاهش زمان فرایندهای موجود برای انجام فعالیت ارایه خدمات به کشتی های دو طرف.

 

 

بنادر و دریانوردی با همکاری وزارت امور خارجه

20-2

ناهماهنگی در عوارض گمرکی

تعدیل و یکسان سازی هزینه ها و عوارض بندری ( Port Dues ) در بنادر کشورهای منطقه

 

 

وزارت امور خارجه و گمرک

3

تعاونی های مرزنشینان استان

 

 

 

 

1-3

عدم برخورداری از معافیت مالیاتی. لازم بذکر است که  براساس ماده 133 قانون مالیات های مستقیم، شرکت های تعاونی روستایی-عشایری و کشاورزی  و ... و اتحادیه آنها از پرداخت مالیات معاف هستند. از آنجا که مرزنشینان استان گیلان غالباً کشاورز بوده و تعاونی آنها دارای ماهیت روستایی و مصرف می باشد، علی القاعده می بایستی مشمول ماده 133 گردند، اما بدلیل تشکیل این تعاونی ها پس از تصویب قانون مالیاتی مذکور، معافیت مالیاتی شامل فعالیت این گروه از تعاونی ها نشده و عدم توانایی پرداخت مالیات وضع شده باعث مسدود شدن حساب ها و توقیف اموال و دارایی ها و کسری نقدینگی جهت انجام عملیات جاری آنها شده است.  

 

 

کمیسیون محترم اقتصادی مجلس شورای اسلامی در تاریخ 29/8/1387، به استناد ماده 133 قانون مالیات های مستقیم، شرکت های تعاونی مرزنشینان کشور و اتحادیه آنها را از پرداخت مالیات معاف نموده و موضوع به وزارت محترم اموراقتصادی و دارایی و وزارت محترم بازرگانی ابلاغ شده است، اما تاکنون مصوبه کمیسیون موصوف توسط سازمان مالیاتی به تعاونی های مرزنشینان اعلام نشده است.

وزارت امور اقتصادی و دارایی